Europees embargo op Russische aardoliebrandstoffen

Energia verwacht geen bevoorradingsproblemen

Het Europese embargo op geraffineerde aardolieproducten (zoals diesel) vanuit Rusland treedt in op 5 februari 2023. Dit maakt deel uit van het zesde pakket sancties van Europa t.o.v. Rusland met, onder meer, het embargo op Russische aardolie dat reeds op 5 december 2022 van kracht werd.

De sectorfederatie Energia verwacht geen bevoorradingsproblemen van brandstoffen in België. Daar heeft de federatie enkele redenen voor:

1. De Belgische raffinaderijen produceren 50% meer diesel dan er in ons land wordt verbruikt. Bovendien importeert en exporteert België ongeveer evenveel diesel als er verbruikt wordt omdat ons land een belangrijke trading hub is.
2. Sinds de aankondiging van beide embargo’s (maart 2022) hebben de ondernemingen uit onze sector anticiperende maatregelen genomen om hun importlanden te diversifiëren teneinde de ingevoerde aardolie en diesel uit Rusland te vervangen door producten uit andere regio’s in de wereld. Het aandeel van Russische diesel is, in Europa, gedaald van 45% naar 25% in de afgelopen maanden. Om de Russische diesel te compenseren, verwachten we een verdere toename van de import uit het Midden-Oosten, Azië (India) en de Verenigde Staten.
3. België is ook beter gepositioneerd dan sommige andere - bv. Oost-Europese – landen om de import van aardolie/diesel te diversifiëren, o.m. door een grote logistieke en industriële flexibiliteit van de raffinaderijen.
4. Daarnaast zien we dat het niveau van de dieselstocks in de havenhub Antwerpen-Rotterdam-Amsterdam de laatste weken is gestegen en op het niveau is gekomen van oktober 2021 (voor de Oekraïne-crisis).

Impact op de prijs

Het is onmogelijk in te schatten welke impact dit embargo zal hebben op de prijs van de diesel. Er spelen allerlei factoren mee in het bepalen van de noteringen op de internationale markten: geopolitieke en economische situatie, vraag- en aanbod, Opec productiequota beslissingen, wisselkoers evolutie dollar vs. euro, enz... Het embargo op diesel zou onzekerheid op de markten kunnen creëren, maar Energia zegt dat na het embargo op Russische aardolie in december 2022, vraag en aanbod snel opnieuw in evenwicht zijn geraakt. Het vervangen van de geïmporteerde diesel uit Rusland door andere regio’s vergt wel langere logistieke aanvoerlijnen.

België heeft, in het kader van het Programma-akkoord, een mechanisme van maximumprijs aan de pomp waarbij fluctuaties in de internationale prijs van producten met vertraging verwerkt zijn in de maximumprijs.

Opportuniteit voor duurzame alternatieven

De energiecrisis en de mogelijke bevoorradingsafhankelijkheid van bepaalde regio’s in de wereld zijn een opportuniteit voor onze overheid om duurzame alternatieven een kans te geven en om de energiemix verder te differentiëren: koolstofarme en hernieuwbare vloeibare brandstoffen (geavanceerde biobrandstoffen en e-fuels) die concreet kunnen bijdragen tot het decarboniseren van verschillende transportsegmenten in ons land. Deze brandstoffen, kunnen naast persoonlijke elektromobiliteit, zelfs versneld bijdragen bij de meer dan 5 miljoen wagens met een verbrandingsmotor op onze wegen tot de geleidelijke decarbonisatie van het transport.